پاسخ به سوالات شرعی

غنا به چه مي گويند ؟ آيا حرام است ؟ در دعا و قران و اذان اگر غنا شود چه حکمي دارد ؟

صورت لهوي طرب انگيز متناسب با مجالس
عيش و نوش و طرب است و در دعا و قران و اذان هم ممنوع است .آيت الله... العظمي خامنه اي
آيا معلم مي تواند به دليل مثلاً کم بودن حقوق يا داشتن ناراحتي از مدير،معاون منطقه و ... در کار تعليم و تربيت (تدريس) کم کاري کند ؟

جايز نيست .              حضرت ايت ا... العظمي صافي
گلپايگاني
در مدارس بعضاً مسابقات مختلفي گرفته مي شود که جوايز را به خود اولياء واگذار مي کنند ، ممکن است اين بار مالي در توان آنها نباشد و يا با اکراه واجبار تهيه کنند آيا شرعا صحيح است يا نه؟
اگر اکراه باشد جايز نيست و آنها ضامن اند . ايت ا...سيستاني
در اموزش و پرورش بعضاً اين اتفاق مي افتد که مديران براي گرفتن امتيازي البته با حسن نيت و براي تسريع در کارها به قانون بي اعتنا بوده و يا خلاف آن را نجام مي دهند مثلاً امار دانش آموزان را چند برابر اعلام مي کنند و موارد مشابه آيا اينگونه کارها از نظر شرع مقدس اسلام منعي ندارد ؟
تخلف از مقررات جايز نيست .    
    حضرت آيت ا... العظمي
تبريزي
بعضي از مسئولين خصوصاً روسا و عده هايي مي دهند ولي به لحاظ درگيري کاري زياد و يا عادي بودن اين گونه وعده ها و يا دلايل ديگر نمي توانند به وعده خويش عمل کنند و هميشه مشاهده مي شود که جلسه با تاخير صورت مي گيرد به نظر مي رسد اولين اشکال اين است که خود مسئول دير مي آيد ، و اين تاخير در جلسه چه بسا به مدعوين هم بستگي دارد و آنهايي که منظم هستند وقتشان به هدر مي رود آيا اين خود مي تواند يک نوع دروغگويي و بي انضباطي و بي اعتمادي را به وجود بياورد ؟
مومن هر گاه قول بدهد بي جهت آن را لغو نمي کند و مولا امير المومنين
در نهج البلاغه مي فرمايد اوصيکم عبادا ... بتقوي ا... و نظم امرکم- نظم در امور نشان مديريت قوي است .
يت ا...فاضل لنکراني
خواندن قرائت قرآن در حضور مرد و زن توسط دختر خانم ها با صوت و لحن چه حکمي دارد ؟
با صوت اشکال دارد ولي به صورت ترتيل مانعي ندارد ، مگر اينکه منشاء
مفسده اي شود  
حضرت ايت ا... العظمي مکارم شيرازي
آيا در مدارس لازم است از پوشيدن لباس هاي تنگ  و آرم دار که حاوي فرهنگ غرب است جلوگيري شود ؟
از نفوذ فرهنگ ضد اسلامي غربي با ملاحظه مصالح کشور بايد جلوگيري شود

ايت ا...شبيري زنجاني
اگر معلمي يقين داشته باشد که اولياي دانش آموز کارهاي خداي ناکرده خلاف چون قمار و شراب خواري انجام مي دهند آيا بهانه اي مي شود که از تدريس به فرزند آنها خودداري ورزد ؟
نقاط ضعف اولياء دانش آموزان مجوز کوتاهي در انجام وظيفه معلم نسبت به
فرزندان آنها نيست  
آيت الله صافي
گلپايگاني
آيا معلم و يا اولياي مدرسه مي توانند براي تربيت دانش آموز از جملات و کلمات انحرافي که معمولا دروغ است و صحت ندارد از قبيل اگر درس نخواني تو را از کلاس براي هميشه بيرون مي کنم ، اگر درس نخواني نمره صفر مي دهم ، اگر درس نخواني تو را تجديد مي کنم ، واينگونه تهديدها که ممکن است هيچ کدام از آنها تحقق نيابد (وسيله نامشروع ولي هدف مقدس ) استفاده کنند حکم اين گونه مسائل از نظر شرع مقدس چگونه است ؟
خير ، حق دروغ گفتن براي اين امور را ندارند اما توريه اشکال ندارد
ايت ا... فاضل لنکراني

 

احکام مجالس عروسي  

1- سؤال از مقام معظم رهبري : آيا جايز است براي زنان ، زدن دست بر سطل و ظروف در مجالس عروسي زنانه به شکل مشابه با دايره زدن به گونه‌اي که صداي آن به گوش مردان نامحرم برسد ؟
جواب : اگر ألحان و اصوات ، مطرب به نوع طرب لهوي نباشد و مفسده‌اي بر آن مترتب نشود اشکال ندارد.

2- سؤال از آيت الله خويي و آيت الله تبريزي : بعضي از زنان در عروسي‌ها اگر دايره برايشان فراهم نشود به بعضي از ظروف ميزنند که صدايي مثل صوت دايره ايجاد کند ؛ حکم اين عمل چيست ؟
جواب : (آيت الله خويي) نواختن و زدن به آلات لهو جايز نيست مثل دايره و تيمپو . همچنين به آلات غير لهو مثل سيني يا قابلمه به نحو انچه لهو ميشود جايز نيست .
جواب آيت الله تبريزي: زدن به آلات لهو مثل دايره و تيمپو جايز نيست و اما زدن بر غير آلات لهو مثل سيني يا قابلمه داخل مطلق لهو است نه لهو حرام .
3- سؤال از مقام معظم رهبري : رقص زنان براي زنان و رقص مردان براي مردان و رقص زن براي شوهر چه حکمي دارد؟
جواب : جايز است مگر زماني که موجب تحريک شهوت گردد که در اين صورت حرام است مگر رقص زن براي شوهرش هرچند باعث تحريک شهوت گردد به شرط آنکه پنهان و مخفي از نظر ديگران اعم از مردان و زنان ، محارم و غير محارم باشد.
4- سؤال از آيت الله گلپايگاني : رقصيدن مرد با زن در خلوت به گونه اي که بيننده اي نباشد چه حکمي دارد؟
جواب : از مصاديق لغو است .
5- سؤال از آيت الله مکارم : آيا رقص در مجالس عروسي جايز است ؟
جواب : رقص منشا فساد است و اشکال دارد خواه زن براي زن يا مرد براي مرديا زنان براي مردان ولي رقص زن براي همسرش اشکال ندارد.
6- سؤال از آيت الله صافي : نگاه کردن به رقص اشکال دارد يا خير ؟
جواب : اگر حاضر در مجلس باشد نگاه کند چون مجلس معصيت است جايز نيست . ولي رقص زن براي شوهرش اشکال ندارد.
شرط بندي و قمار
از نظر اسلام شرط بندي بين طرفين در مسابقات و اموري که در آن برد و باخت و مغابنه و رقابت مطرح است حرام ميباشد.
1- سؤال : شرط برد و باخت در مسابقه چيست ؟
جواب : عبارت است از اينکه فرد برنده از بازنده چيزي را بگيرد خواه پول باشد يا شيء قيمتي ديگر ، يا اينکه طرفين ، مالي را بگذارند که هر کدام برنده شد بردارد؛ اين عمل قمار و حرام است و مالي که برنده ميبرد مال حرام است .
2- سؤال : قمار چيست ؟ جواب : قمار بازي ، برد و باخت و شرظ بندي است . در عرف مفهوم آن معلوم است و غالب مصاديقش مشخص است . مثال : الف) در مسابقه شطرنج يا پينگ پنگ يا ... طرفين ، هرکدام مبلغ معيني ميگذارند تا هر که برنده شد با آن پول ، بستني يا ساندويچ يا ... بخرد و بخورد. اين شرط بندي و گرفتن و دادن پول حرام است .
ب) يا دو نفر شرط مي بندند هر کدام در بازي با دستگاه SONY  يا SEGA   باخت ، 1000 تومان به برنده بدهد يا مخارج بازي را حساب کند.
ج) يا مثلا علي به حسن بگويد : اگر همه مرغ بريان را بخوري نوش جانت و اگر نتوانستي همه اش را بخوري قيمتش را ضامني يا هزارتومان بايد بدهي ، اين عمل جايز نيست و فرد متعهد شونده ضامن نمي‌باشد.
4- سؤال :‌آلت قمار چيست ؟  جواب : وسيله اي است که از آن براي قمار و بردوباخت استفاده ميشود مثل تخته نرد ، پاسور ، شطرنج و ... بازي با اين وسايل مطلقا حرام است هرچند با آن بدون  برد و باخت بازي  کنند. اما بازي با وسايلي که آلت قمار نيست اگر منع شرعي ديگري نداشته باشد جايز است مثل اينکه در بازي شرط بندي نکنند و گرنه  بازي حلال ( مثل فوتبال ) حرام ميشود يا آن بازي وسيله ترويج فساد و فحشا در جامعه نباشد مثل اکثر بازيهاي دستگاه سوني (SONY )

شطرنج از نظر فقها

5- از نظر فقهاي اسلام در مورد بازي شطرنج دو گونه است .
الف) جمعي از فقها از مجموع روايات مربوط به شطرنج چنين استفاده کرده اند : اين بازي وسيله اي براي قمار بوده و شارع مقدس از باب اينکه وسيله قمار است آن را حرام کرده است لذا تا وقتي که اين وسيله ، وسيله قمار باشد موضوع حرمت پابر جاست و بازي با آن حرام است و اگر زماني فرارسد که اين وسيله به کلي از آلت قمار بودن خارج شود بازي با آن اشکال ندارد اين همان نظر مرحوم امام (قدس سره) و بعضي از متاخرين است .
ب) عده اي ديگر از فقها از مجموع روايات استفاده نموده اند که صرف وسيله قمار بودن علت تحريم شطرنج نيست زيرا روايات باب شطرنج مطلق است و شارع مقدس بنابر مصالحي حکمت آميز آن را در همه زمانها هرچند وسيله بازي و سرگرمي شود حرام نموده است . لذا اين فقها بطور مطلق بازي با آن را حرام کرده اند . اين نظر مرحوم آيت الله خويي  و آيت الله گلپايگاني (قدس سرهما) و جمع ديگري از متاخرين است .
6- براي فهم بهتر اين دو مبناي فقهي مثالي ذکر ميکنيم : مريضي به طبيب  مراجعه مي کند و طبيب به او ميگويد : لا تأکلِ  الرمانَ لأنه حامض ( انار نخور زيرا ترش است .) بنابر اين خوردن انار شيرين براي مريض جايز است زيرا طبيب علت حکم را بيان نموده است . اما طبيب به مريض مي گويد : لا تأکلِ  الرمانَ : انار نخور ؛ و علت نهي را ذکر نمي کند . در اين حال مريض نبايد انار بخورد چه انار شيرين باشد چه ترش  زيرا علت واقعي نهي را نمي داند.
احکام فقهي آلات قمار
7- سؤال از آيت الله صافي گلپايگاني :هم اکنون در کشور اسلامي ما عموما بازي با ورق يا شطرنج به عنوان سرگرمي و گاهي جهت تقويت حافظه و بدون برد و باخت انجام ميشود ؛ نظر حضرت عالي در اين مورد چيست ؟ جواب : باز ي با شطرنج و ورق و هر آلت قمار ديگر ولو بدون بردو باخت باشد به نظر اينجانب حرام است .
8- سؤال از آيت الله صافي در مورد بازي با شطرنج همراه شرط‌بندي که جاي سؤال نيست و مسلماً حرام است اما بازي با آن به عنوان يک سرگرمي سالم و کاملا فکري نيز حرام است ؟ من به نوبه خود اين وسيله را داراي شرايط زير ميدانم : الف) يک سرگرمي است که چون مغز را به کار مي‌گيرد اوقات بازي تلف نمي‌شود .
ب) چون در اين بازي نبايد اشتباه کرد بنابراين باعث افزايش دقت و توان تصميم گيري افراد مي‌گردد.
ج) چون در اين بازي بايد جوانب هر حرکت را سنجيد پس در زندگي عادي نيز ميتوان بهره‌برداري شود.
د) اين بازي برخلاف برخي ديگر براساس شانس و اتفاق نيست و در قياس با بازيهاي الکترونيکي و از اين قبيل داراي برتريهايي است .
ه) داراي ابعاد کوچک و قيمت کم است و براي عموم قابل استفاده مي باشد.
بنده از حضور جناب‌عالي درخواست دارم که نظر خود را بفرماييد . اگر پاسخ شما مثبت است که هيچ ،‌اما در صورتي که منفي است خواهشمند است بفرماييد چرا؟ و بنابراين چرا در کشور ما مسابقات سراسري شطرنج به مناسبتهاي گوناگون برگزار ميگردد؟
جواب : شطرنج آلت قمار است و بازي با آن ولو بدون بردو باخت باشد به نظر اينجانب جايز نيست و رواياتي که نهي از بازي با شطرنج دارد بردوباخت در آن ذکر نشده است ممکن است شارع مقدس به جهت آلوده نشدن به اين گونه امور و دوري از مفاسد آن مطلقا نهي نموده باشد. فوايدي که براي شطرنج از قبيل سرگرمي و افزايش دقت و تصميم گيري و غيره ذکر کرده‌ايد نمي‌تواند مجوز عمل حرام بشود با توجه به اينکه امور مذکوره را ميتوان با انجام اعمال حلال واجب و مستحب و مباح تحصيل نمود و برگزاري مسابقات سراسري شطرنج مجوز شرعي نيست .
9- سؤال از آيت الله صافي: بنده اوقات فراغت خود را با مطالعه يا بازي شطرنج پر ميکنم و اين بازي را خيلي دوست دارم و سرگرمي و بازي فکري خوبي براي خود ميدانم که مرا از پرداختن به امور غير اخلاقي باز ميدارد و دراين بازي پيشرفت خوبي داشته‌ام . بدين منظور ميخواستم بدانم به نظر جناب عالي آيا مي‌توانم در اين مسأله به مرجع ديگري رجوع کنم ؟
جواب : به نظر حقير بازي باشطرنج اگر چه بردو باخت هم درآن نباشد حرام است و رجوع به غير براي کسي که از حقير تقليد ميکند در اين مسأله جايز نيست .
10- سؤال از آيت الله صافي : بازي کردن با شطرنج بدون بردوباخت چه حکمي دارد و نگاه کردن به افرادي که شطرنج بازي ميکنندچطور است ؟
جواب : بازي با شطرنج ولو بدون بردوباخت اشکال دارد و حضور در مجلسي که شطرنج بازي ميکنند نيز اشکال دارد.
11- سؤال از آيت الله صافي : بازي با ورق و پاسور چه حکمي دارد و آيا معاشرت با کساني که بازي ميکنند جايز است ؟
جواب : بازي با ورق و پاسور حتي بدون بردوباخت حرام است و معاشرت با اشخاص مذکور رچنانچه همراه با امربه معروفو  نهي از منکر باشد و احتمال تأثير در آنان بدهد اشکال ندارد.
12- سؤال از آيت الله صافي : يازي قمار باز ، خواه به شکل تشويق يا ارائه طريق چه حکمي دارد؟
جواب : جايز است ؟
13- سؤال از آيت الله سيد محمدرضا گلپايگاني: بازي کردن با آلات قمار در صورتي که منظور بردوباخت نباشد فقط جهت تفريح و سرگرمي چه صورت دارد؟
جواب : بازي با آلات قمار مثل نرد و شطرنج و پاسور مطلقا حرام است است اگر چه قصد بردوباخت نداشته باشد.
14- مسأله (‌از آيت الله خوئي ) :بازي با آلات قمار مثل شطرنج دومله ، و نرد و ... همراه شرط بندي يا بدون شرط بندي حرام است .
15 – سؤال (‌از آيت الله خوئي )  آيا بازي با ورق يا شطرنج يا نرد حتي براي تفريح و سرگرمي حرام است ؟ اگر بازي با آنها بدون بردوباخت  حرام است علت آن چيست ؟
جواب : بازي با امور مذکوره هرچند به عنوان سرگرمي باشد حرام است و دليل حرمتش رواياتي است که در شريعت مقدسه در حرمت قمار و شطرنج و نرد به طور مطلق وارد شده است .
16- سؤال : زماني که آلت قمار نرد و شطرنج از وسيله قمار بودن خارج شود و از وسايل ورزشي گردد آيا در آن هنگام باز يبا ان بدون شرط بندي و بردوباخت جايز است يا نه‌؟
جواب (‌از آيت الله خوئي) : مطلقا جايز نست ؟
17- سؤال از مرحوم امام قدس سره : الف) آيا (30ص 15)


احکام غنا


سوال :خواندن آيات قرآن به صورت سرود وآهنگ دار جايز است يا نه ؟
جواب( از مرحوم امام) :اگر مطرب باشد جايز نيست .
قمار پنهان
سوال :در مسابقات ورزشي فوتبال  پينگ پنگ ....اگر افراد دو تيم هرکدام مبلغ معيني بدهندد تا هر گروه که برنده شد با آن پول وشيريني بخرند و بخورند آيا اين بازي شرط بندي دو طرفه است وحکم قمار را دارد ؟
آيت ا...لنکراني :شرط بندي وگرفتن ودادن پول حرام است .
مرحوم امام :اگر پولي برد وباخت مي شود در حکم قمار وحرام است .
آيت ا... مکارم :هرگونه شرط بندي حرام است ولي اگر بدون شرط بندي اقدام به اينگونه امور کنند مانعي ندارد.
سوال:در مسابقات ورزشي فوتبال ....اگر افراد دو تيم هر کدام مبلغ معيني بدهند تا هر گروه برنده شد با آن پول ميوه وشيريني بخرند وبخورند آيا اين شرط بندي دو طرفه وحکم قمار را دارديا نه ؟
اگر بازي دو نفره بود مثل پينگ پنگ و بر هم شرط کنند هرکس برنده شد فلان مبلغ به ديگري بدهد چه حکمي دارد ؟
آيت ا... سيستاني :در هر دو مورد قمار وحرام است مگر آن که التزام و الزامي دربين نباشد.


پاسور بازي


سوال :آيا استفاده از ورق پاسور در صورتي که براي بازي هاي فکري محض بدون شرط بندي ومتضمن مفاهيم علمي وديني باشند جايز است ؟
بازي با ورق هايي که با چيدن آنها به نحو خاصي بعضي از شکل ها مثل موتور سيکلت يا ماشين و مانند آن ايجاد ميشود ودر عين حال استفاده از آنها براي شرط بندي و مسابقه هم ممکن است چه حکمي دارد؟
مقام معظم رهبري :بازي با ورق هايي که عرفا آلات قمار محسوب مي شوند مطلقا جايز نيست ولي بازي با ورق هايي که عرفا آلت قمار نيستند بدون شرط بندي اشکال ندارد .
به طور کلي بازي با هر چيزي که مکلف تشخيص دهد از آلات قمار است يا در آن شرط بندي مي شود به هيچ وجه جايز نيست وبازي با هر وسيله اي که جزءآلات قمار به حساب نيايد بدون شرط بندي اشکال ندارد.
سوال :آيا اين پاسورهايي که چاپ شده است ودردسترس بچه ها قرارگرفته است و نام اينها راپاسور اسلامي گذاسته اند که بعضي مي گويند اين پاسورها خوب است وبعضي مي گويند اين همان پاسورهاي سابق است که با شکل وظاهر ناپسند بود ولي شکل آن راعوض کرده اند بازي کردن بااينها چه صورت دارد؟
مرحوم امام :اگر با پول برد وباخت مي شود حرام است و اگر بدون پول است ومحرز نيست که از آلات قمار باشد مانعي ندارد اگر چه احتياط مطلوب است.
سوال الف:بازي با پاسورهاي اسلامي (اسامي دانشمندان  هواپيما   کشورها  ماشين )براي تفريح بدون برد وباخت چه صورت دارد؟
آيت ا....سيستاني :جايز است چون از آلات قمار نيستند.ياآلت قمار آنها مشکوک است.
ب:گاهي در بازي با اين پاسورها ي اسلامي دو بازيکن چنين عمل مي کنند :هر يک تعدادي پاسور در دايره اي قرار مي دهند و از دور با نشانه اي به آن مي زنند هر چند تا پاسور که از دايره خارج شد بازيکن برنده آن را به قصد اينکه ملک خودش باشد يا چند روزي از آن استفاده کند برمي دارد وسپس آن را به مالکش پس مي دهد آيا اين سبک بازي حکرام است ؟
آيت ا... سيستاني :چنانچه بازي مبني بر اين شرط باشد حرام است .
سوال : اخيرا در مسابقات فوتبال روشي مرسوم شده به اين صورت که هر فرد قبل از بازي روي برگه هايي به  « تُُُت » نتيجه بازي را پيش بيني مي کند وآن برگه را با مبلغي به مرکز تحويل مي دهد ودر پايان بازي هر کس درست پيش بيني کرده بود جايزه هنگفتي مي گيرد حکم آن چيست ؟
آيت ا...لنکراني :اگر در بازي که طرفين بر سر آن شرط بسته اند شخص بدون شرط شرکت نمايد جايز است .